Mensen ontwikkelen zich niet vanuit angst.
Vandaag verschenen de reportage van de NOS en de podcastserie van “In de Waaier” over de angstcultuur bij Team Picnic PostNL, het voormalige Team DSM. Ik vertel daarin mijn verhaal.
Even terug naar 2025. Ik was net weg bij Team DSM. Ik wilde vooruitkijken, maar merkte hoeveel impact de afgelopen jaren nog op me hadden. Ik voelde me regelmatig angstig en verdrietig. In diezelfde periode studeerde ik psychologie en las ik over psychologische veiligheid. Ik besloot dat ik op dit onderwerp impact wilde maken.
Dat probeer ik sindsdien te doen als sportpsycholoog bij BEAT Cycling Club Maar juist omdat ik hier impact op wil maken twijfelde ik niet toen journalist Nando Boers me vroeg mijn verhaal voor de camera te vertellen.
Het onderzoek laat zien hoe schadelijk een cultuur is waarin mensen zich niet veilig voelen om zich uit te spreken, vragen te stellen of fouten te maken.
Dan is de belangrijke vervolgvraag: hoe creëren we organisaties waarin mensen zich wél veilig voelen?
Voor mij zijn er vijf voorwaarden:
-1 Verbinding en oprechte interesse
Leer de mens achter de sporter of medewerker kennen. Pas wanneer iemand zich gezien voelt als persoon, ontstaat ruimte voor openheid, kwetsbaarheid en eerlijke feedback. Veiligheid begint bij oprechte nieuwsgierigheid en echte aandacht.
-2 Besef dat je iemands droom in handen hebt
Coaches en leidinggevenden hebben vaak invloed op iets waar mensen jarenlang voor hebben gewerkt: hun droom. Die afhankelijkheidsrelatie maakt het lastig om je altijd uit te spreken. Daarom moet veiligheid actief worden gecreëerd en moet openheid zichtbaar worden gewaardeerd.
-3 Vertrouwen boven controle
Mensen ontwikkelen zich het best wanneer zij hun mening kunnen geven, vragen kunnen stellen en fouten kunnen maken zonder angst voor negatieve gevolgen. Vertrouwen stimuleert eigenaarschap, betrokkenheid en groei.
-4 Duidelijke communicatie, focus op gedrag
Leg beslissingen uit, maak verwachtingen helder en beoordeel gedrag, niet de persoon.
-5 Kwetsbaarheid en ontwikkeling centraal
Leiders die fouten durven toegeven en openstaan voor feedback geven het goede voorbeeld. Een cultuur waarin leren belangrijker is dan afrekenen vergroot niet alleen het welzijn, maar leidt uiteindelijk ook tot betere prestaties.
Ik hoop dat de aandacht van nu niet blijft bij een discussie over één ploeg, maar leidt tot een breder gesprek over leiderschap, veiligheid en cultuur. In de topsport en daarbuiten. Want uiteindelijk ontwikkelen mensen zich niet vanuit angst.
Ze ontwikkelen zich het best vanuit vertrouwen.
Mentaal welzijn zou geen bijzaak moeten zijn. Een veilige werkomgeving vormt juist de basis voor duurzame ontwikkelingen en duurzame prestaties.
